Пушкин картазы
«Пушкин картазы» — Россия Федерациязының девискээринде чурттап турар 14-тен 22 хар чедир назылыг аныяктарга культурлуг чырыдыышкынның күрүне программазы. Күрүне акша-хөреңгизи-биле аныяк кижилерниң культурлуг хемчеглерже кирерин бөдүүнчүдер дээш программа тургустунган. Картаның ажыглалче киргени — 2021 чылдың сентябрь 1. Баштайгы таныштырылгазы 2021 чылдың август 30-де Пушкин аттыг ГМИИ-ге болуп эрткен.
Төөгүзү
«Пушкинниң картазын» тургузарының эгелекчи саналын РФ-тиң президентизи Владимир Путин бир дугаар дыңнаткан. 2021 чылдың июньда «Дорт дамчыдылга» үезинде ол аныяктарга күрүне күселинден культурага болгаш уран чүүлге каттыжар арганы бээр программа дугайында чугаалаан[1]. 2021 чылдың августа Россияның премьер-министри Михаил Мишустин айтыышкынга ат салган, ооң аайы-биле программаның бирги чадазын боттандырарынга 3,9 млрд рубль көрдүнген[2]. Ол дээрге Россияның Культура болгаш Саң-хөө яамыларының , а ол ышкаш күрүнениң бүрүнү-биле акшаландырып турары «Почта Банкызының» кады кылган төлевилели-дир.
«Пушкинниң картазын» 2021 чылдың сентябрь 1-ден ажылдадыры көрдүнген турган. Баштайгы таныштырылгазы 2021 чылдың август 30-де Пушкин аттыг ГМИИ-ге болган. Хемчегниң эртер чери-даа, аныяктарга картаның ады-даа душ болуп шилиттинмээнин вице-премьер Татьяна Голикова онзалап демдеглээн — Александр Пушкин орус культураның кол демдектериниң бирээзи, ону бүгү делегейде билир болгаш аңаа ынак[3].
14 хардан 22 харга чедир аныяктарже угланган «Пушкин картазы» деп программа аныяк-өскенге театрларга, музейлерге, концерт залдарынга болгаш өске-даа культура албан черлеринге халас баар арганы берип турар. Картаның күш кирген баштайгы чылында ооң чедингир лимиди 3 муң рубль турган. Төлевилелге каттыжар күзелин чүгле күрүне эвес, хуу организациялар база дыңнаткан. Россияның кайы-даа регионунга чурттап турар черинден хамаарылга чокка картаны ажыглап болур. Аңаа барып болур хемчеглерниң даңзызын Культура яамызы тодарадыр, ону «Культура.рф» порталының албан ёзузунуң сайтызындан көрүп болур. Картаны онлайн «Госуслуги» азы Почта Банкызынга кылдыртып ап болур.
2022 чылдан тура акша лимиди 3-ден 5 муң рубль чедир улгаттырган. Акша ээзиниң картазынче чыл санында 22 харлаарынга чедир кирип турар боор. Акша-хөреңгини ол чылдың төнчүзүнге чедир чарыыр, оон башка олар өрттенип каар. Арткан акшаны дараазында чылче шилчидери болдунмас. «Пушкин картазын» 14 хардан 22 харга чедир назылыг Россияның кандыг-даа хамаатызы кылдыртып ап болур. Школачыларга болгаш студентилерге акша картаже чылдың-на ооң эдилекчизи 23 харлаптарга чедир кирип турар боор[4].
2025 чылдың февраль 12-де МИЧ-ке чазак «Пушкин картазы» программаны РФ-тиң социал-экономиктиг хөгжүлдезиниң 2030 чылга чедир эгелээшкиннериниң даңзызындан уштур деп шиитпирлээн дугайында медээ көстүп келген[5].
Картаны кылдыртып алыры болгаш ажыглаары
Картаны кылдыртып алырда, «Госуслуги» порталында бадыткаттынган агар-бижиктиг болур, ооң соонда «Госуслуги. Культура» деп капсырылганы кииргеш, «Пушкин картазы» деп капсырылганы бадыткаар, ооң соонда ол мобильдиг капсырылгазынга көстүп эгелээр. Физиктиг пластик картаны тургузары албан эвес.
Музейже, филармонияже, театрже азы кинотеатрже (2 муң рубль лимиттиг), көрүлде шөлчүгежинче, программада киржип турар албан черлеринче экскурсиялап билет өртээн карта-биле төлеп болур.
Киржир аргалыг болуушкуннарны капсырылга таварыштыр азы «Культура.рф» порталындан азы билет операторунуң болгаш культура албан чериниң сайтызындан шилип ап болур, ында хемчег «Пушкин картазы» деп программага киржип турар деп демдеглээн. Ону кылырда «Пушкин картазы-биле төлээри» деп вариантыны шилип алыр херек.
Карта-биле хемчегге баргаш, контролёр хынаарда, чүгле билетти эвес, а паспортун азы «Госуслуги. Культура» деп капсырылгада Фоточуруктуг профилин айтырып болур.
Статистика
2022 чылда «Пушкин картазы» деп төлевилелдиң киржикчилери 7 сая ажыг школачылар болгаш студентилер болган. Олар театрларже, музейлерже болгаш оюн-көргүзүглерже 22,4 сая ажыг билеттерни садып алганнар[6]. Бир чыл болгаш, 2023 чылда «Пушкин картазын» 8 сая ажыг аныяк российжилер ажыглаан[7]. 2024 чылдың төнчүзүнде картаны 11 сая ажыг российжи хамаатылар кылдырткан, ол дээрге чурттуң бүгү аныяктарының 80 хуузу-дур. Программа-биле ниитизи-биле 36,4 млрд рубль түңнүг 75 сая ажыг билеттерни саткан[8].
Шүгүмчүлел
Айтырыгларга харыылаан кижилерниң чартык кезии программа ажылдап эгелээн соонда культурлуг хемчеглерже удаа-дараа барбаанын социал айтырылга көргүскен. Ооң чылдагааннарын өөреникчилер аразында «Пушкин картазының» дугайында билиглерниң чогу база барып болур черлер эвээш деп болур. Респондентилер «Пушкинниң картазын» сайзырадырының аргаларын база саналдаан, чижээ, орус литературлуг классиканың номнарын садып алыр арганы, картаже үндүрүп турар акша-хөреңгиниң лимидин улгаттырар азы «Пушкинниң картазы»-биле барып болур олуттарның санын көвүдедирин саналдааннар[9].
«Пушкин картазы-биле» бузурукчу чорук
2024 чылдың сентябрь 11-де Москваның Соңгу административтиг округунуң Иштики херектер эргелели «Пушкин карталарын» ажыглааш, онза улуг хемчээлдиг бузурукчу чоруктарның болганын барымдаалап кеземче херээн оттурган. Матвей Куражевтуң тургусканы «Кураж-концерт» деп концерт театрының агентилелиниң ажыл-чорудулгазынга хамаарышкан материалдарга үндезилеп, 2024 чылдың ноябрь 13-те Куражев 100 сая ажыг рубльди оорлаан деп буруудаттырып хоругдаткан. Истелгениң медээзи-биле, ол Москвага «Скупой папик» деп шииниң билеттери-биле махинация боттандырып, 300 муң ажыг рубльди холга алган. Арткан акшаларны ооң иштинде Россияның элээн каш регионнарынга меге концерттерни шиилерни организастап тургаш, оорлап ап турган бооп болур[10].
2025 чылдың март 27-де «Пушкин карталары»-биле бузурукчу чорук дугайында херек ёзугаар үш кижини тудуп хоругдааны билдинген. Истелгениң медээзи-биле олар Делегей четкизинден акша-төгерикти ажыглаваан лимиттиг карталарлыг элээдилерни дилеп тып, оларга меге концерттерге билеттерни садып берип турган. Ынчаар-ла олар 321 билеттерни садып, миллион ажыг рубльди оорлап алган[11]. Херектиң фигурантыларынче ыраажы Эмиль Кадыров[12], «Эльдар» киноконцерт залының уран чүүл удуртукчузунуң оралакчызы Елена Гурко[13] база кирген.
2025 чылдың май 16-да Россияның ИХЯ-зы «Пушкин карталары»-биле Рязань биле Новосибирскиге 32,5 млн рубль ажыг түңге бузурукчу чорук илерээнин дыңнаткан. Хора чедирикчилери «PRO.Культура.рф» деп платформага бүрүткеткеш, оон херек кырында чоруттунмайн турган культурлуг хемчеглерни чарлаан. Билеттерни «Пушкин картазы»-биле төлээн, а бузурукчулар акшазын боттарынга арттырып ап турган[14].
Дөмей төлевилелдер
2025 чылдың февральда Санкт-Петербургтуң хоойлужудулга хуралы Петербургтуң Чаңгыс аай картазының баазазынга «Мөңгүн назын» деп электроннуг сертификат-карталарны киирерин бадылаан. Улуг салгалдың хоорайжыларынга музейлер баарда (херээженнер — 55 хардан, эр улус — 60 хардан), картаже 1,5 муң рубльди немей санаар. Электроннуг сертификаттың дузазы-биле хоорай болгаш федералдыг музейлерже билеттерни төлеп болур. Картаны 25 регион чергелиг музейлеринге, федералдыг башкарылганың 10-дан эвээш эвес музейлеринге, ооң иштинде Эрмитаж, Орус музейге болгаш Россияның этнографтыг музейинге ажыглап болур. Сертификаттарны 2028 чылдың январь 1-ге чедир бээр деп турар[15].
2025 чылдың июнь 5-те Орус дылды болгаш Россиянын чоннарының дылдарын деткиир адырда госполитиканы боттандырар талазы-биле чөвүлелдиң хуралынга Россияның президентизи Владимир Путин «Пушкин картазы»-биле дөмейлештир «Уругларның ном картазын» тургузарын саналдаан[16].
Демдеглелдер
- ↑ Путин рассказал о молодежной программе "Пушкинская карта" (2021-06-30). Хынаан 5 Февраль 2025.
- ↑ Правительство выделило 3,9 млрд рублей на запуск новой культурной программы «Пушкинская карта» (рус.). government.ru. Хынаан ай-хүнү: 5 Февраль 2025.
- ↑ Веди себя культурно: что такое «Пушкинская карта» и почему это здорово - Газета.Ru (2021-08-30). Хынаан 5 Февраль 2025.
- ↑ Пушкинская карта для молодежи-2025: как оформить, куда по ней сходить (2025-01-16). Хынаан 5 Февраль 2025.
- ↑ Кабмин удалил «Пушкинскую карту» из инициатив социально-экономического развития (2025-02-12). Хынаан 12 Февраль 2025.
- ↑ Программа «Пушкинская карта» объединила более 7 миллионов участников (рус.). Минпросвещения России (28 Он бир айның 2022). Хынаан ай-хүнү: 6 Февраль 2025.
- ↑ В России выпущено 8 млн Пушкинских карт. culture.gov.ru (2 Үш айның 2023). Хынаан ай-хүнү: 6 Февраль 2025.
- ↑ Пушкинскую карту оформили свыше 11 миллионов россиян - Российская газета (2024-11-01). Хынаан 6 Февраль 2025.
- ↑ Пушкинская карта, 2022, с. 95―96.
- ↑ Мошенники покуражились над бюджетом (2024-11-13). Хынаан 13 Он бир айның 2024.
- ↑ По делу об афере с "Пушкинскими картами" задержали трех человек (27.03.2025). Хынаан 27 Үш айның 2025.
- ↑ ТАСС: певца Эмиля Кадырова задержали по делу о хищении при реализации "Пушкинской карты" (2025-03-26). Хынаан 27 Үш айның 2025.
- ↑ Участника шоу «Голос» задержали по делу о мошенничестве (2025-03-26). Хынаан 27 Үш айның 2025.
- ↑ В МВД рассказали об афере на ₽32,5 млн с «Пушкинскими картами» (2025-05-16). Хынаан 16 Беш айның 2025.
- ↑ В Петербурге введут музейные сертификаты для старшего поколения с марта. ТАСС (5 Февраль 2025). Хынаан ай-хүнү: 5 Февраль 2025.
- ↑ Заседание Совета по реализации госполитики в сфере поддержки русского языка и языков народов России (05.06.2025). Хынаан 5 Алды айның 2025.
Литература
• Каледа У. О., Карпова С. И., Сумбулова С. В., Логунова Л. В. Пушкинская карта. Досуг молодёжи (ru) // Достижения науки и образования : журнал. — 2022. — 17 июня (№ 3). — С. 92―96. — ISSN 2542-0828.
• Груздева М. А., Калачикова О. Н. «Пушкинская карта» как инструмент финансирования сферы культуры: региональный аспект // Журнал экономических исследований. 2021. Т. 7. № 5. С. 41-49.
Шөлүлгелер
• Пушкинская карта (сайт Госуслуги)
• Информация на сайте Культура.рф
Бо чүүлче РУВИКИ-ниң өске чүүлдеринден шөлүлгелер чок. |